130 lat Wimbledonu
Tegoroczny, 121. turniej tenisowy w Wimbledonie rozpocznie się tradycyjnie w poniedziałek, 25. czerwca, w 130 lat od pierwszego. 19 lipca 1877 r. na trawiastym korcie All England Croquet and Lawn Tennis Clubu, przy Worple Road, zakończył się (już wtedy zakłócony deszczem) pierwszy turniej wimbledoński.
Zgłosiło się do niego 22 tenisistów. Wygrał Spencer William Gore, pokonując w trzech setach 6:1, 6:2, 6:4 Williama C. Marshalla (obaj Anglia). Te pierwsze historyczne sety trwały 15, 30 i 30 minut. Finał oglądało 200 widzów, którzy zapłacili za tę przyjemność po szylingu.
Gore zaskoczył swego przeciwnika silnym serwisem i uderzeniami z… woleja. Do dziś Gore uchodzi za prekursora “uderzenia z powietrza”, wtedy niemal niestosowanego i … niestosownego. W następnym turnieju, w 1878 r. Gore nie powtórzył sukcesu, choć grał w finale bez obowiązku gry w turnieju głównym, na mocy przywileju obrońcy tytułu. Zwycięzca, Frank Hadow zapisał się w kronikach tenisa jako “wynalazca” loba i tymi zagraniami “zamęczył” Gore’a.
Na długiej liście triumfatorów Wimbledonu, zapoczątkowanej nazwiskiem Gore’a, widnieją znacznie sławniejsi od niego gracze, którzy potrafili wygrywać ten turniej “seriami”. Najczęściej, bo siedem razy zrobił to Anglik Willie Renshaw (1881- 86 i 1889). Wiele dziesiątków lat pó?niej ten rekord wyrównał Amerykanin Pete Sampras - 7 zwycięstw (1993-95, 1997-2000). 5 razy wygrywał w Wimbledonie wielki Szwed Bjoern Borg (1976-80), a wcześniej Laurie Doherty (1902-1906), brat-bli?niak Reggie’ego Doherty’ego, który zwyciężał cztery razy (1897-1900).
Rekordy tenisistów XIX i początków XX wieku pomniejsza fakt, że korzystali z regulaminu (obowiązującego do 1922 r.) gwarantującego obronę tytułu mistrza Wimbledonu bez konieczności przebijania się przez turniej zasadniczy, tj. challenge round. Wśród kobiet rekordzistką w ilości zwycięstw była Amerykanka Helen Wills Moody, która przed II wojną światową triumfowała osiem razy. Pod tym względem przewyższyła ją naturalizowana Amerykanka, urodzona w Pradze, słynna Martina Navratilova, która tylko w grze pojedynczej triumfowała 9 razy…
A wszystko zaczęło się w 1875 r. od… pieniędzy, a ściślej od ich braku. All England Croquet Club przeżywał kryzys finansowy. Zmniejszała się liczba członków, a tym samym dochodów. Coraz więcej zwolenników zdobywał nowy sport - lawn tennis, kosztem krokieta. Członkowie klubu zdecydowali się zmienić jedno z pól do krokieta przy Worple Road w kort tenisowy. Dwa lata pó?niej, zreformowany All England Croquet and Lawn Tennis Club bardzo potrzebował nowego walca do trawy. Turniej tenisowy wydawał się najlepszym sposobem zebrania funduszy na ten cel. Klub zamieścił ogłoszenie w “Timesie”, zapraszając do udziału w turnieju, a magazyn “The Field” zgodził się ufundować nagrodę, pozłacany puchar, wartości 25 gwinei. Wpisowe ustalono na 1 funt i szyling. Dochód z turnieju wyniósł 15 funtów, więcej niż było trzeba na zakupienie walca.
Turniej wimbledoński został od razu zaakceptowany jako mistrzostwa Wielkiej Brytanii. W 1879 r. program uzupełniono o gry deblowe dżentelmenów, a w 1884 r. wprowadzono rywalizację dla pań w grach pojedynczych. W 1913 r. panie mogły już rozgrywać gry deblowe, a program turnieju wzbogacono także o gry par mieszanych. Turniej nigdy nie był zamknięty, niedostępny dla cudzoziemców i już w 1905 r. May Sutton z USA zdobyła tytuł mistrzowski w turnieju pań. Dwa lata pó?niej poszedł w jej ślady Australijczyk Norman Brookes. W latach 20. XX wieku Wimbledon zdominowali Francuzi. Najpierw “boska” Suzanne Lenglen wygrała trzy razy, w l. 1922-1925, a nieco pó?niej “czterej muszkieterzy” z Francji: Jean Borotra, Jacques Brugnon, Henri Cochet i Rene Lacoste zdobyli razem 6 tytułów w grze pojedynczej i 5 w deblu (w l. 1924-1929).